22 Haziran 2021 Ekonomi Bülteni

Günlük Ekonomik Bülten Kpro l Yönetim l Finans |


Sokağa çıkma kısıtlamalarının 1 Temmuz'dan itibaren tümüyle kaldırılacağını açıklayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, müzikle ilgili saat sınırlamasının da 24.00'e çekildiğini söyledi


Erdoğan: ABD ile olumlu ve yapıcı bir temelde yeni bir dönemin kapılarını araladığımıza inanıyoruz


Rusya'nın 2 aydır uyguladığı uçuş kısıtlamasının ardından ilk turist kafilesi, Antalya'ya geldi.Bu yıl 3 milyon Rus turist bekleniyor.


Fed Başkanı Powell: - Enflasyon son aylarda kayda değer oranda arttı - Geçici etkilerin azalmasıyla enflasyonun %2 seviyelerine dönmesi bekleniyor - Fed ekonomik toparlanmanın tamamlanması için gereken desteği sağlayacak - İstihdam artışı gelecek aylarda hızlanabilir


New York Fed Başkanı John Williams: Pandemiden toparlanma konusunda belirsizlik var. Fed, ekonomiye sağlanan desteğin geri alınmasına hazır değil


Uluslararası yatırım kuruluşu Goldman Sachs, ABD Doları'nda istikrarlı artış için neden görmüyor. Goldman'ın raporunda dolarda yükselişin ABD'de verilerin güçlü gelmeye devam etmesi ve piyasaların şahin Fed fiyatlamasına bağlı olacağının altı çizildi


Morgan Stanley, Fed'in tahvil alımlarını azaltması riskinin yükselmesi sonrasında gelişmekte olan piyasa para birimleri için duruşunu 'nötr'e indirdi


HDP'nin kapatılmasına yönelik iddianame Anayasa Mahkemesince kabul edildi.


İşten çıkarma yasakları, kısa çalışma ödenekleri ve ücretsiz izin nakit ücret destekleri 1 Temmuz 2021 de sona erecek.


ICE'de Brent petrolünün varil fiyatı 75,20 dolar ile 2 yılın en yüksek seviyesini gördü


Türkiye’de yerleşik kişilerin Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ve Uluslararası Finansman Kuruluşlarından sağladıkları kredilerde KKDF “0” indirildi.

İran'ın yeni Cumhurbaşkanı Reisi: Yaptırımlar kalksa bile Biden'la görüşmeyeceğim


Turizmde KDV indirimi desteği 1 ay uzatıldı


Çin-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasında yavaşlama Mayıs'ta da sürdü. Anlaşma kapsamında Çin Mayıs ayında ABD'den 10 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi


Yılın başından beri Gelişmekte Olan Ülkeler Borsa Endekslerinin $ bazlı performansları Rusya %18 Güney Afrika %13 Arjantin %12 Brezilya %11 Meksika %9 Türkiye - %20


Türkiye CDS Primi 389.10 puan


Vix korku endeksi %13.57 ekside 17.89


Yurt Dışı ÜFE, May'21 - YD-ÜFE aylık %4,69 arttı. Buna göre artış yıllık %39,60 oldu.


Uluslararası Yatırım Pozisyonu, Nis'21 - YD varlıklar 249,9 mr USD ve yükümlülükler 593,5 mr USD oldu. Buna göre net UYP açığı 343,5 mr USD oldu.


Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, Nis'21 - Tarım GFE aylık %1,71 arttı. Buna göre artış yıllık %22,15 oldu.


Program Tanımlı Faiz Dışı Denge, May'21 - Faiz dışı denge, maliye ve program (IMF) tanımlamasına göre sırasıyla 0,6 mr TL fazla ve 3,8 mr TL açık verdi. 12 aylık toplamda ise maliye tanımlı 60,3 mr TL fazla; program tanımlı 19,4 mr TL açık verdi; fark -79,7 mr TL oldu.

Yorumlar


Dünya'da


ABD işsizliğini azaltabilmek ve pandemide etkilenen işyerlerine destek vermek için, Fed faizi %0-0.25 arasında tutup, aylık 120 milyar dolar piyasa tahvili alması ve Hazinenin toplam 4.5 trilyon dolarlık mali yardım paketi sonrası, diğer ülke hazine ve merkez bankalarının da aynı şekilde uygulamaları, yatırım tarafında bol para, yatırımcılar ve para yönetenleri enflasyonun altında faiz veren mevduat ve tahvile yatırım yapmaktan uzaklaştırıp, borsaları, kripto paraları, gayrimenkul fiyatlarını ve kısmi olarak değerli metalleri yükseltmiş durumda.


Pandemi döneminde gelirleri düşen hammadde ve petrol üreticisi ülkeler zararlarının telafisi için arzı kısıp fiyatları yükseltme yoluna girmiş iken bu durum global bazda emtia fiyatlarını artırmış iken pandeminin etkilerinin azalması ile artan talep enflasyonu fiyatları daha da artırma eğiliminde.


Tüm dünyada bol para nedeniyle artan enflasyon ABD de Mayıs ayında yıllık %5 çıkması, diğer ülkelerde de enflasyonun artması, enflasyon ile merkez Bankası faizleri arasındaki negatif faizin artması, insanların ellerinde parayı faizle mevduat ve özel sektör/devlet tahvillerine yatırım yapması durumunda zarar etmesine ve enflasyondan etkilenmemek için yine parayı hisse senedi, kripto para, gayrimenkul ve kıymetli madenlere yatırmasına yol açmakta.


Ancak bu döngü uzun zamandan beri devam ettiği ve borsalar, gayrimenkul vb diğer yatırım araçları aşırı fiyatlanılmış olarak düşünüldüğü için fiyatların daha ileri gitmesine izin vermeyip, ucuz kalmış görünen emtia da dahil diğer yatırım araçlarına yönelmekte.

Bu durum ise emtia ve diğer ürün fiyatlarını artırıp yeni bir enflasyon döngüsü yaratmakta.


Bu döngüde merkez bankaları ve hazine henüz yeterli istihdam sağlanamadığı ve şirketler ayağa kalkamadığı gerekçesi ile faizleri 2023 başına kadar artırmaları beklenmemekle birlikte, tahvil alıp piyasaya para verme sürecini azaltma söylentileri aşırı fiyatlandığı düşünülen alanlarda sert satışları gündeme getirmekte. Artan enflasyonla faiz farkının artması negatif reel faizin daha fazla artmasına yol açmakta. Bu durum ise yatırımcıların para birimlerinden uzaklaşıp borsa, kripto, emtia ve değerli metallere ya da ucuz kaldığı düşünülen bir çok mala talebi artırıp yeni enflasyon oluşturmakta.


Hükümetler cari açık vermemek ve ucuz Çin mallarından ve birbirlerinden korunmak için para birimlerinin değerini düşürmek için görünmez bir politika yürütmekteler. Çin mallarına gelebilecek gümrük kotaları ihtimali ise bir çok ülkenin özellikle hammadde ve yarı mamüllerde stok yapmasına yol açıp enflasyonu yeniden artırmakta.


Powell açıklamalarında pandeminin etkisinin azalması ile arzın artarak enflasyonun düşeceğini öngörmesi, bu bol para ortamında pek olası görünmez iken faiz artırımı için daha yeterli istihdamın sağlanamamış olması negatif reel faizin daha fazlalaşması enflasyon ve emtialarda fiyatların artmasına yol açıp, düşük faiz bol paraya rağmen durgunluğu artırabilir. Durum kısaca stagflasyon durumu olacaktır.


Stagflasyon da hükümetler durumdan çıkış için kademeli faiz artırımı ve göreli yüksek işsizliği kabul etme ihtimalleri yüksek olacak ve piyasalardaki düzeltmelerin sert olmaması için çaba harcayacaklar ancak fiyatlar muhtemelen eski seviyelerine dönmeyecek olarak görünmektedir.


Türkiye'de


Temmuz ayında normalleşmeye geçilmesi, Rusyanın uçuş yasağının bitmesi olumlu gelişmeler olarak dikkati çekmektedir.